Rosja więzi praktykujących Falun Gong eskalując wspierane przez Pekin prześladowania za granicą

Aby ścigać medytujących władze powołują się na „zagraniczne organizacje” i „niepożądane” jednostki

W efekcie poważnej eskalacji represji poza granicami Chin, moskiewski sąd skazał wczoraj wolontariuszkę Falun Gong Natalię Minenkovą na cztery lata więzienia – jest to najsurowszy wyrok dla praktykujących w Rosji. Jej wyrok zapadł po wyroku dla Zhu Yun, która w czerwcu otrzymała trzy lata więzienia, oraz dla Oksany Szczetkiny, skazanej w listopadzie ubiegłego roku na dwa lata. Rosnąca surowość tych kar nastąpiła zaledwie dzień po kolejnym przesłuchaniu w Krasnodarze, w którym uczestniczyło dwóch kolejnych praktykujących Falun Gong.

W sumie, od marca 2024 roku w całej Rosji zatrzymano ośmiu praktykujących, co sygnalizuje niepokojący trend tego, w jaki sposób kampania Komunistycznej Partii Chin (KPCh) przeciwko Falun Gong jest eksportowana za granicę. Departament Stanu USA i Amerykańska Komisja ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej (USCIRF) potępiły te działania, wzywając Rosję do poszanowania wolności religijnej i zaprzestania ataków na mniejszości religijne, takie jak Falun Gong.

„Stany Zjednoczone potępiają działania rosyjskiego rządu wymierzone w członków mniejszości religijnych, w tym praktykujących Falun Gong, i ich represjonowane. Wzywamy Rosję do poszanowania prawa wszystkich do korzystania z wolności religii lub przekonań. Wszystkie mniejszości religijne powinny mieć możliwość korzystania bez przeszkód z wolności wyznania i zgromadzeń”.
Rzecznik Departamentu Stanu USA

Według wiceprzewodniczącego USCIRF Asifa Mahmooda, skazanie Minenkovej i innych osób jest „kolejnym przykładem ekspansywnej, całkowicie bezpodstawnej rozprawy [Rosji] z osobami, które rzekomo nie zgadzają się z celami polityki wewnętrznej lub zagranicznej Rosji”. Stany Zjednoczone powinny „użyć swojego potężnego głosu, aby zwrócić uwagę na represje wobec grup religijnych w Rosji, w tym praktykujących Falun Gong”.

Moskiewskie Stowarzyszenie Falun Dafa działało przez lata legalnie, bez żadnych zastrzeżeń i pod regularną kontrolą Ministerstwa Sprawiedliwości. Jednak od 2020 roku rosyjskie władze zaczęły wnosić oskarżenia karne przeciwko praktykującym Falun Gong na podstawie artykułu 284.1 Kodeksu Karnego, powołując się na rzekome powiązania z „niepożądanymi” organizacjami zagranicznymi. W sumie od 2020 roku rząd rosyjski uznał za nielegalne siedem międzynarodowych organizacji praw człowieka związanych z Falun Dafa, co stanowi podstawę prawną do postawienia zarzutów karnych.

„Jest to niebezpieczne i głęboko niepokojące. Rosja kryminalizuje obecnie medytację na mocy praw powszechnie postrzeganych jako politycznie umotywowane, ale prawnie nieuzasadnione” – powiedział Levi Browde, Dyrektor Wykonawczy Centrum Informacyjnego Falun Dafa. „To poniżej suwerenności i godności narodowej Rosji, aby ugiąć się pod presją Pekinu i zakazać Falun Gong oraz więzić własnych obywateli. Historia nie będzie patrzeć łaskawie na tych, którzy zdecydują się na współpracę z Komunistyczną Partią Chin – najbardziej brutalnym reżimem komunistycznym na świecie”.

Ostatnie wydarzenia w Rosji

23 lipca 2025 roku w moskiewskim sądzie odbyła się rozprawa Natalii Minenkovej, która od 3 maja 2024 roku przebywa w areszcie tymczasowym za rzekome powiązania z zakazanymi organizacjami Falun Dafa. Jest to ostatnia z serii rozpraw, w których sąd wydaje najdłuższy do tej pory wyrok – czterech lat więzienia. Minenkova jest jedną z ośmiu praktykujących Falun Gong, którym obecnie grozi lub odsiadują wyroki na mocy artykułu 284.1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej, który zakazuje działalności związanej z tak zwanymi „niepożądanymi” organizacjami zagranicznymi.

Inni, to Oksana Szczetkina, skazana w listopadzie 2024 roku na dwa lata więzienia i Zhu Yun, która w czerwcu 2025 roku została skazana na trzy lata więzienia. Kilku innych – w tym Michaił Sinickin, Michaił Antonenko, Giennadij Bustrow, Ildar Maksinyaev i Denis Shibankov – zostało w ciągu ostatniego roku zatrzymanych lub otrzymało wyroki bez kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

Wszystkie sprawy opierają się na wątpliwej podstawie prawnej (szczegóły poniżej). Centrum Informacyjne Falun Dafa opóźniło publikację aktualizacji na ich temat ze względu na prywatność, bezpieczeństwo i względy prawne.

Niespójności prawne w oskarżeniach

Sprawy karne wynikają z decyzji rosyjskiej Prokuratury Generalnej z lipca 2020 roku, która uznała siedem organizacji międzynarodowych za „niepożądane”, dając prawny pretekst do ich ścigania. Są to zarówno organizacje założone przez Falun Gong, takie jak Europejskie Stowarzyszenie Falun Dafa czy Światowa Organizacja do Badania Prześladowań Falun Gong, jak i międzynarodowe grupy wspierające Falun Gong i Lekarze Przeciwko Przymusowej Grabieży Organów.

Pomimo rzekomo poważnych zarzutów, podstawa prawna ścigania praktykujących Falun Gong przez Rosję wykazuje niespójności i luki proceduralne. Luki te budzą poważne wątpliwości co do legalności tych spraw.

Przed swoim procesem, Natalia Minenkova, poprzez kontakty, które przekazały jej komentarze do Centrum Informacyjnego Falun Dafa, podkreśliła kilka niespójności w jej sprawie:

„Na początku zarzucano mi, że jestem związana z siedmioma organizacjami. Ostatecznie zostały tylko dwie. Jedna z nich przestała istnieć w 2017 roku. Wszelkie zapytania do Ministerstwa Sprawiedliwości o to, dlaczego znalazły się na liście organizacji niepożądanych, pozostały bez odpowiedzi. W mojej kartotece nie ma żadnej korespondencji, ani rozmów telefonicznych z członkami tych organizacji. Poza tym nie znam angielskiego”.

Moskiewskie Stowarzyszenie Falun Dafa, z którym związana była Minenkova działało legalnie od lat i były w nim regularnie przeprowadzane inspekcje przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Według Minenkovej, działalność stowarzyszenia koncentrowała się na medytacji i osobistym doskonaleniu – praktykach apolitycznych – i była zgodna z rosyjskim prawem. Organizowała również cotygodniowe sesje medytacyjne w lokalnych parkach, które miały charakter pokojowy, dobrowolny i nie zakłócały porządku publicznego, ani nie naruszały praw innych osób.

Minenkova medytuje w parku w Rosji, lipiec 2022 r.

Taka działalność jest chroniona przez art. 28 rosyjskiej konstytucji, który gwarantuje wolność sumienia i wyznania, w tym prawo do wyznawania dowolnej religii indywidualnie lub wspólnie z innymi oraz do prowadzenia praktyk religijnych. Co więcej, Europejska Konwencja Praw Człowieka (art. 9), której Rosja była stroną do 2022 roku, a także Międzynarodowa Konwencja Praw Obywatelskich i Politycznych, której Rosja pozostaje stroną, w podobny sposób chronią prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania. Nawet w rosyjskich krajowych ramach prawnych pokojowe zgromadzenia duchowe i apolityczne stowarzyszenia nie są objęte zakresem artykułu 284.1, który ma na celu zwalczanie rzeczywiście szkodliwej ingerencji zagranicznej.

Brak dowodów łączących Minenkovą lub jej stowarzyszenie ze szkodliwym lub niezgodnym z prawem postępowaniem budzi poważne obawy co do zasadności zarzutów. Jej przypadek odzwierciedla szersze ryzyko niewłaściwego stosowania przepisów przeciwko ekstremizmowi i zagranicznym agentom w sposób, który podważa konstytucyjnie chronioną wolność religijną.

Przed ostatnią eskalacją, rosyjskie tłumienie Falun Gong przebiegało falami: w 2011 roku ze względu na użycie buddyjskiej swastyki (symbolu szeroko używanego w azjatyckich religiach i sztuce), zakazany jako „ekstremistyczny” został główny duchowy tekst Falun Gong Zhuan Falun, co było jednym z najwcześniejszych formalnych aktów represji. W 2017 roku zamknięto wystawy sztuki przedstawiające prześladowania w Chinach, podobno w celu utrzymania dobrych stosunków dyplomatycznych. W 2020 roku rozwiązano stowarzyszenia regionalne, a teksty takie jak Dziewięć Komentarzy nt. Partii Komunistycznej zostały zakazane.

Represje wobec Falun Gong od 2011 roku do teraz:

2011 – zakazana zostaje główna duchowa książka Falun Gong, Zhuan Falun

2017 – zostaje zamknięta wystawa sztuki Falun Gong dla dobrych relacji Pekin – Moskwa

2020 – organizacje powiązane z Falun Gong uznane są za “obce” i “niepożądane”

2024 – eskalacja zatrzymań i wyroków w związku z zacieśnianiem więzi wysokiego szczebla z Pekinem

Wydarzenia te podążają wyraźnym łukiem od cenzury i nacisków na społeczeństwo obywatelskie do systemowej kryminalizacji pokojowych praktyk duchowych.

Szerszy wzorzec ponad granicami

Represje wobec Falun Gong nie ograniczają się do Rosji. Przed wizytą państwową Xi Jinpinga w maju 2024 roku, w Serbii policja zatrzymała osiem osób – w tym filmowca Dejana Markovicia, bez postawienia im zarzutów, a uwolnienie ich nastąpiło wkrótce po wyjeździe Xi. W Malezji 76 praktykujących zostało zatrzymanych zaledwie na dwa dni przed wizytą Xi w kwietniu 2025 roku – była to największa taka akcja w historii kraju.

„Wyłania się niepokojący wzorzec pomiędzy wpływami KPCh, a represjami wobec Falun Gong” – powiedział Browde. „Incydenty te budzą poważne obawy, że Moskwa i inne rządy mogą tłumić pokojowe grupy religijne, aby zbliżyć się do Pekinu – używając represji jako formy dyplomatycznej waluty”.

Zalecenia polityczne

Podczas gdy rosyjska konstytucja gwarantuje wolność sumienia, wydarzenia te sygnalizują rosnącą pod presją zagraniczną gotowość rządu do kompromisu w zakresie swobód obywatelskich.

„Wydaje się, że Rosja podejmuje ekstremalne środki, aby przypodobać się Pekinowi” – powiedział Browde. „Moskwa oficjalnie umieściła siedem organizacji związanych z Falun Gong na liście nielegalnych, a władze wydają obecnie wyroki karne za medytację – daleko wykraczające poza tymczasowe zatrzymania obserwowane w Serbii i Malezji. Wzywamy demokratyczne rządy i organy międzynarodowe do podjęcia natychmiastowych działań w celu powstrzymania efektu domina, w postaci pogarszającego się traktowania i prześladowań religijnych eksportowanych z Pekinu”.

Dla amerykańskich decydentów:

• Publiczne potępienie ścigania przez Rosję praktykujących Falun Gong i wezwanie jej do natychmiastowego uwolnienia osób uwięzionych za pokojowe praktyki religijne.
• Poruszenie kwestii ponadnarodowych represji na forach dwustronnych i wielostronnych, zwłaszcza tam, gdzie współpracują Rosja i Chiny.
• Ponowne uznanie Rosji za kraj szczególnej troski – powołując się na ten przypadek.

Dla decydentów UE:

• Koordynacja działań z sojusznikami w celu przeciwdziałania rosnącym prześladowaniom religijnym powiązanym z KPCh poza granicami Chin.

O Falun Gong

Falun Gong, znane również jako Falun Dafa, jest pokojową praktyką duchową zakorzenioną w buddyzmie. Wyznawcy przestrzegają zasad Prawdy, Życzliwości i Cierpliwości. Falun Gong jest swobodnie praktykowane w ponad 110 krajach. W Chinach KPCh prowadzi od 1999 roku brutalną kampanię mającą na celu wykorzenienie Falun Gong, obejmującą masowe arbitralne zatrzymania, tortury i przymusową grabież organów. Reżim w coraz większym stopniu stara się również rozszerzyć swoje prześladowania poza granice Chin poprzez groźby fizyczne, cenzurę i inne formy międzynarodowych represji.

Kontakt dla mediów: Levi Browde at [email protected].

Tekst ukazał się w wersji anglojęzycznej na stronie faluninfo.net dnia 24.07.2025 r.

Wersja angielska