„Niebezpieczny kamień milowy”: Teatr w Toronto odwołuje pozostałe występy Shen Yun po fałszywej groźbie zamachu bombowego

Po tym, jak policja ustaliła, że groźby były bezpodstawne, odwołanie pozostałych występów Shen Yun w Toronto ustanowiło to, co dyrektor wykonawczy FDIC Levi Browde nazwał „niebezpiecznym nowym etapem” w kampanii transnarodowych represji prowadzonych przez Pekin.

TORONTO – Występ Shen Yun w Toronto, zaplanowany na 29 marca, został przerwany po tym, jak groźba podłożenia bomby przesłana e-mailem doprowadziła do ewakuacji obiektu. Policja w Toronto ustaliła później, że groźba była bezpodstawna. Dwa dni później obiekt odwołał pięć pozostałych występów zespołu zaplanowanych na okres od 1 do 5 kwietnia powołując się na „narastającą serię wiadomości z pogróżkami” i oświadczając, że decyzję podjęto ze względów najwyższej ostrożności.

Według organizatora wydarzenia, Falun Dafa Association of Toronto (FDAT), teatr nie przekazał im szczegółowych informacji dotyczących „narastających gróźb”. Policja w Toronto potwierdziła, że 30 marca wpłynęły kolejne groźby, które również „uznano za bezpodstawne”.

Dla Levi Browde, dyrektora wykonawczego Falun Dafa Information Center, konsekwencje odwołania całej serii przedstawień z powodu fałszywych alarmów, najprawdopodobniej powiązanych z KPCh, wykraczają daleko poza jeden teatr czy jedną kompanię artystyczną.

„Osiągnęliśmy to, co moim zdaniem jest niebezpiecznym nowym etapem transnarodowych represji chińskiego reżimu wymierzonych w diasporę Falun Gong, w tym w zespoły i organizacje założone przez praktykujących Falun Gong, takie jak Shen Yun Performing Arts” – powiedział Browde”.

Od 2006 roku Shen Yun mierzy się z groźbami, oszczerczymi przekazami, naciskami dyplomatycznymi oraz próbami ingerencji wobec obiektów widowiskowych w krajach na całym świecie. Jednak we wcześniejszych przypadkach, takich jak Francja czy Waszyngton, występy odbyły się po tym, jak władze zbadały groźby i uznały teatry za bezpieczne. W Toronto natomiast fałszywa groźba doprowadziła do odwołania pozostałej części dużej serii występów.

Niebezpieczny precedens

Odwołanie występów w Toronto nadało realną skuteczność taktyce wpisującej się w szerszą kampanię KPCh wymierzoną za granicą przeciwko Falun Gong i Shen Yun. Badania wykazały, że pod rządami Xi Jinping władze partyjne wciąż uznają represje wobec Falun Gong za element kluczowych działań na rzecz bezpieczeństwa reżimu, a od 2022 roku kampania prowadzona za granicą stała się bardziej agresywna, łącząc groźby, dezinformację, nadużywanie środków prawnych oraz naciski instytucjonalne.

„To są taktyki zastraszania” – powiedział Browde. „Te taktyki zastraszania mają kontrolować to, jakie historie opowiadamy, jaką sztukę wystawiamy na scenie i jakie idee możemy wyrażać”.

Właśnie dlatego Toronto ma tak duże znaczenie: po tym, jak policja stwierdziła brak wiarygodnej groźby zamachu bombowego, mistyfikacja i tak pomogła zatrzymać przedstawienie – co jest zgodne ze strategią polegającą na wykorzystywaniu strachu i presji w celu ograniczenia możliwości występowania Shen Yun w wolnych społeczeństwach. „Uważam, że sam pomysł, iż mielibyśmy ulec tym taktykom zastraszania i powstrzymać występy Shen Yun, jest niebezpiecznym precedensem w kontekście tych transnarodowych represji” – powiedział Browde.

Szerszy kontekst

Falun Gong jest duchową praktyką wywodzącą się z tradycji buddyjskiej, obejmującą ćwiczenia medytacyjne oraz nauki zachęcające wyznawców do kierowania się w codziennym życiu zasadami Prawdy-Życzliwości-Cierpliwości. W 1999 roku KPCh zakazała Falun Gong i rozpoczęła brutalną kampanię mającą go wyeliminować. Mimo to miliony, a nawet dziesiątki milionów ludzi nadal praktykują Falun Gong w Chinach, podczas gdy kolejne setki tysięcy podjęły tę praktykę w ponad 100 krajach świata. To właśnie dzięki tej globalnej diasporze społeczność Falun Gong oraz inicjatywy artystyczne, takie jak Shen Yun, stały się wpływowymi głosami.

Jako swoją misję Shen Yun wskazuje odrodzenie tradycyjnej chińskiej kultury, pobudzając renesans tych samych tradycji i wierzeń, które KPCh od dziesięcioleci usiłuje zniszczyć. KPCh obawia się zatem wpływu, jaki występy Shen Yun oraz oddolny aktywizm praktykujących Falun Gong mogą wywierać w Chinach i poza nimi, podważając tym legitymizację partii. To skłania reżim do nieustannych prób zakłócania działalności Falun Gong ogólnie, a Shen Yun w szczególności.

Incydent w Toronto wpisuje się w szerszy udokumentowany w ostatnich latach schemat: oszczercze oświadczenia ambasad, naciski wywierane na teatry i urzędników publicznych, anonimowe groźby zamachów bombowych oraz próby izolowania lub stygmatyzowania praktykujących Falun Gong i ich instytucji za granicą.

Pod koniec 2025 roku 65 kanadyjskich parlamentarzystów potępiło działania Pekinu wymierzone w praktykujących Falun Gong w Kanadzie i ostrzegło przed nasilającymi się transnarodowymi represjami, obejmującymi nękanie, zastraszanie, dezinformację oraz groźby związane z występami Shen Yun. Na tym tle odwołanie występów w Toronto stanowi jeden z najbardziej wyraźnych ostatnich przykładów sytuacji, w której takie represje przyniosły zamierzony skutek.

Inne miasta pozostają stanowcze

To, co wydarzyło się w Toronto, kontrastuje również z reakcją na podobne kampanie innych demokratycznych społeczeństw. Na początku tego roku w Danii chińska ambasada wydała publiczne oświadczenie atakujące Shen Yun i Falun Dafa przed występami w Kopenhadze. Krótko potem lokalny organizator miał otrzymać wiadomość z pogróżkami, ostrzegającą o niebezpieczeństwie dla duńskich urzędników, jeśli występy dojdą do skutku. Pomimo tej presji występy w marcu i kwietniu odbyły się”.

Władze w krajach takich jak Stany Zjednoczone, Tajwan i Francja potraktowały podobne groźby poważnie, w razie potrzeby wzmocniły środki bezpieczeństwa oraz chroniły bezpieczeństwo publiczne, nie pozwalając jednak, by zastraszanie doprowadziło do odwołania przedstawień. Toronto stało się jednak niepokojącym wyjątkiem: seria fałszywych gróźb najwyraźniej doprowadziła do odwołania całej serii występów.

Gdy demokratyczne społeczeństwa pozwalają, aby takie groźby powstrzymywały legalne przedstawienia, przekazują siłom represyjnym skuteczne narzędzie do ograniczania wolności artystycznej ekspresji poza granicami Chin. Toronto ryzykuje teraz, że stanie się przykładem tego, co dzieje się wtedy, gdy takie taktyki zastraszania okazują się skuteczne.

„Papier lakmusowy” wolności

Browde podkreślił, że konsekwencje sięgają znacznie dalej niż samo Falun Gong czy Shen Yun. „Musimy zrozumieć, czym to naprawdę jest” – powiedział. „To w rzeczywistości nie dotyczy jedynie Falun Gong ani nawet Shen Yun. To jest papier lakmusowy: pokazuje, w jakim stopniu jesteśmy gotowi bronić naszej wolności wypowiedzi, naszej wolności słowa, przeciwko największemu totalitarnemu reżimowi na Ziemi, który wyciąga swoje ramię do naszych wolnych krajów i stosuje taktyki zastraszania, aby skłonić nas do wyrzeczenia się tych wolności”.

Toronto powinno stać się sygnałem alarmowym.

Jeśli demokracje pozwolą, by fałszywe groźby stały się skutecznym narzędziem odwoływania występów i uciszania niewygodnych głosów, szkody nie zakończą się na Shen Yun. Szerszy koszt poniosą same wolności, które demokratyczne społeczeństwa deklarują chronić.

Tekst ukazał się w wersji anglojęzycznej na stronie faluninfo.net dnia 7.04.2026 r.