Chińska sztuczna inteligencja systemowo cenzuruje Falun Gong i wzmacnia propagandę KPCh – nowy raport ASPI

Najnowszy raport Australijskiego Instytutu Polityki Strategicznej (ASPI) ujawnia, że chińskie systemy sztucznej inteligencji są systematycznie wykorzystywane do cenzurowania informacji o Falun Gong oraz do rozpowszechniania narracji zgodnych z linią Komunistycznej Partii Chin (KPCh). Badanie pokazuje, że modele językowe opracowane w Chinach nie są neutralnymi narzędziami technologii, lecz elementem globalnego aparatu kontroli informacji.

Raport zatytułowany The Party’s AI: How China’s New AI Systems Are Reshaping Human Rights dostarcza empirycznych dowodów na to, że chińskie modele AI zostały zaprojektowane tak, aby tłumić niewygodne tematy polityczne, w szczególności związane z prześladowaniami Falun Gong.

---

Falun Gong – najbardziej cenzurowany temat

Badania ASPI wykazały, że spośród 12 wrażliwych politycznie tematów testowanych w chińskich systemach AI, Falun Gong konsekwentnie otrzymywał najniższy wskaźnik odpowiedzi.

W szczególności model Qwen firmy Alibaba:

• nie udzielał żadnych odpowiedzi w języku chińskim uproszczonym i tradycyjnym,
• generował mniej odpowiedzi po angielsku niż w przypadku niemal wszystkich innych tematów.

Taki wzorzec nie jest przypadkowy, lecz wskazuje na celowe i systematyczne tłumienie informacji o Falun Gong wbudowane w architekturę i sposób wdrażania tych systemów.

Raport podkreśla, że całkowita odmowa odpowiedzi jest jedną z najbardziej bezpośrednich form cenzury, stosowaną zarówno na poziomie technicznym, jak i treściowym.

---

Sześć modeli i dwanaście wrażliwych tematów

W ramach badania ASPI przeanalizowano reakcje sześciu wiodących modeli AI:

• DeepSeek VL2
• Ernie 4.5VL (Baidu)
• Qwen3 VL (Alibaba)
• GLM 4.5V (Zhipu AI)
• GPT-5
• Gemini 2.5 Pro

Modele testowano przy użyciu 160 obrazów obejmujących m.in.:

• Falun Gong,
• masakrę na placu Tiananmen,
• niepodległość Tybetu,
• ludobójstwo Ujgurów.

Kluczowym wskaźnikiem była stopa odpowiedzi, czyli odsetek zapytań, na które system faktycznie reagował.

Autorzy raportu zauważyli, że chińskie modele często:

• odmawiały odpowiedzi,
• usuwały kluczowe informacje,
• zniekształcały fakty,
• wprowadzały narrację zgodną z propagandą państwową.

Cenzura była szczególnie nasilona, gdy zapytania formułowano w języku chińskim.

---

Manipulacja narracją w zależności od języka

Jednym z najbardziej niepokojących odkryć raportu są wyraźne różnice w odpowiedziach zależne od języka zapytania.

W przypadku identycznych obrazów:

• po angielsku modele często przyznawały, że Falun Gong jest prześladowane,
• po chińsku powielały oficjalne stanowisko władz.

Przykładowo, model Ernie firmy Baidu:

• w języku angielskim uznawał represje wobec Falun Gong,
• w języku chińskim twierdził, że praktyka „stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego” i wzywał do „zwalczania sekt”.

Taki język jest bezpośrednim odzwierciedleniem wieloletniej propagandy KPCh, wykorzystywanej do usprawiedliwiania prześladowań.

---

Zniekształcanie słów kluczowych i dehumanizacja

ASPI przeprowadziło również analizę częstotliwości słów kluczowych w odpowiedziach modeli.

Wyniki pokazują, że:

• modele zachodnie częściej wspominały o prawach człowieka i represjach,
• modele chińskie używały delegitymizującego języka.

Szczególnie często pojawiały się określenia takie jak:

• „sekta”,
• „propaganda”,
• „zagrożenie społeczne”.

Tego typu terminologia ma na celu dehumanizację praktykujących Falun Gong i podważanie ich wiarygodności w oczach opinii publicznej.

Raport podkreśla, że nawet wtedy, gdy odpowiedzi sprawiają wrażenie informacyjnych, w rzeczywistości reprodukują narrację reżimu.

---

Eksport cenzury na skalę globalną

Chiny są obecnie największym na świecie eksporterem technologii nadzoru i systemów AI. Wraz z międzynarodowym wdrażaniem chińskich modeli poprzez:

• usługi chmurowe,
• aplikacje konsumenckie,
• platformy wbudowane,

rośnie ryzyko przenoszenia cenzury i propagandy do demokratycznych społeczeństw.

ASPI ostrzega, że chińskie systemy AI mogą stać się globalnym narzędziem represji informacyjnych, wpływając na sposób, w jaki miliony ludzi uzyskują dostęp do wiedzy.

---

Zagrożenie dla praw człowieka i wolności słowa

Wnioski raportu mają poważne konsekwencje dla rządów, mediów, organizacji społecznych i firm technologicznych.

Autorzy podkreślają pilną potrzebę:

• zwiększenia przejrzystości algorytmów,
• wprowadzenia mechanizmów odpowiedzialności,
• ochrony praw człowieka w systemach AI,
• monitorowania technologii rozwijanych w państwach autorytarnych.

Bez takich zabezpieczeń sztuczna inteligencja może stać się jednym z najpotężniejszych narzędzi globalnej kontroli informacji.

---

Falun Gong jako przykład systemowej cenzury

Przypadek Falun Gong stanowi jedno z najlepiej udokumentowanych studiów tego zagrożenia. Od ponad 25 lat praktykujący w Chinach są poddawani brutalnym prześladowaniom, obejmującym:

• arbitralne zatrzymania,
• tortury,
• przymusową indoktrynację,
• pobieranie organów.

Raport ASPI pokazuje, że wraz z rozwojem nowych technologii represje te przybierają również formę cyfrową.

Cenzura Falun Gong w systemach AI nie jest odosobnionym przypadkiem, lecz elementem szeroko zakrojonej strategii KPCh mającej na celu kontrolę narracji na całym świecie.

---

Wnioski

Ustalenia ASPI jednoznacznie wskazują, że chińskie modele sztucznej inteligencji są wykorzystywane jako narzędzie propagandy i cenzury. Poprzez selektywne milczenie, manipulację językową i powielanie fałszywych narracji systemy te utrwalają prześladowania Falun Gong również w przestrzeni cyfrowej.

Bez zdecydowanych działań ze strony społeczności międzynarodowej sztuczna inteligencja może stać się nowym, globalnym mechanizmem represji. Przypadek Falun Gong pokazuje, jak poważne konsekwencje może to mieć dla wolności słowa, praw człowieka i dostępu do prawdy.

Tekst ukazał się w wersji anglojęzycznej na stronie faluninfo.net dnia 4.02.2026 r.